ਪੰਜਾਬੀ ਗ਼ਜ਼ਲ ਦੇ ਮਾਣਮੱਤੇ ਹਸਤਾਖ਼ਰ, ਪ੍ਰੋੜ੍ਹ ਤੇ ਉਸਤਾਦ ਗ਼ਜ਼ਲਗੋ ਜਨਾਬ ਗੁਰਦਿਆਲ ਰੋਸ਼ਨ ਹੁਰਾਂ ਦੀ ਇਕ ਗ਼ਜ਼ਲ:
ਰਾਹਾਂ 'ਚ ਵਿਛਿਆ ਖ਼ੂਨ ਤੇ ਗ਼ਮਜ਼ਦ ਕਹਾਣੀਆਂ।
ਭੁੱਲੇ ਨਾ ਕਾਲ਼ਾ ਦੌਰ ਤੇ ਸਾਂਝਾਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ।
راہاں 'چ وچھیا خون تے غمزد کہانیاں۔
بُھلّے نہ کالا دَور تے سانجھاں پُرانیاں۔
ਏਹੀ ਮੇਰੇ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਆਜ਼ਾਦੀਏ,
ਤਵਿਆਂ 'ਤੇ ਜਲ਼ੀਆਂ ਰੋਟੀਆਂ, ਗੁਮਸੁਮ ਮਧਾਣੀਆਂ।
ایہی میرے پنجاب نوں دِتا آزادیئے،
تویاں 'تے جلیاں روٹیاں، گُمسُم مدھانیاں۔
ਵੱਢੇ ਗਏ , ਲੁੱਟੇ ਗਏ, ਰਾਹਾਂ 'ਚ ਕਾਫ਼ਿਲੇ,
ਸੂਹੇ ਮੜ੍ਹਾਸੇ ਬੰਨ੍ਹ ਲਏ, ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਪਾਣੀਆਂ।
وڈّھے گئے، لُٹّے گئے، راہاں 'چ قافِلے،
سوہے مڑھاسے بنھ لئے، ندیاں دے پانیاں۔
ਪੁੱਛੋ ਨਾ, ਜਲ਼ਿਆ ਹੋਰ ਕੀ, ਨਫ਼ਰਤ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿਚ,
ਦਿੱਤੀ ਅਹੂਤੀ ਜਾਨ ਦੀ, ਲੱਖਾਂ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ।
پُچھو نہ، جلیا ہور کی، نفرت دی اگّ وِچ،
دِتی اہوتی جان دی، لکّھاں پرانیاں۔
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਖੂਹਾਂ ਖ਼ਾਤਿਆਂ ਵਿਚ ਘਰ ਬਣਾ ਲਏ,
ਅਜ਼ਮਤ ਬਚਾ ਸਕੀਆਂ ਨਾ ਜੋ, ਧੀਆਂ ਧਿਆਣੀਆਂ।
اُہناں نے کُھوہاں خاتیاں وِچ گھر بنا لئے،
عظمت بچا سکیاں نہ جو، دھیاں دھیانیاں۔
ਹਾਏ ਦਿਲਾ, ਲਾਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕੱਫ਼ਣ ਵੀ ਨਾ ਮਿਲ ਸਕੇ,
ਜਦ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਰ ਗਈਆਂ ਸੀ ਰਾਣੀਆਂ।
ہائے دِلا، لاشاں نوں کفن وی نہ مِل سکے،
جد راجیاں دے نال مر گئیاں سی رانیاں۔
ਭੁੱਖੇ, ਪਿਆਸੇ ਰਹਿਣ ਪਿੱਛੋਂ ਬੋਟ ਮਰ ਗਏ,
ਛੱਤਾਂ 'ਚ ਹੋਈਆਂ ਕਤਲ ਜਦ ਚਿੜੀਆਂ ਨਿਤਾਣੀਆਂ।
بُھکّھے، پیاسے رہن پِچھوں بوٹ مر گئے،
چھتاں 'چ ہوئیاں قتل جد چِڑیاں نتانیاں۔
ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿਚ ਵੰਡਿਆ ਪੰਜਾਬ, ਕੂਕਦੈ,
ਸਾਂਈਆਂ, ਲਿਆ ਦੇ ਮੋੜ ਕੇ, ਯਾਦਾਂ ਸੁਹਾਣੀਆਂ।
دو حِصّیاں وِچ ونڈیا پنجاب، کوکدے،
سائیاں، لیا دے موڑ کے، یاداں سُہانیاں۔
ਬਿਹਤਰ ਹੈ, ਬੀਤੇ ਵਕਤ ਦੇ ਖੰਡਰ ਫਰੋਲ ਨਾ,
ਤੈਥੋਂ ਕਥਾਵਾਂ ਸਾਡੀਆਂ, ਸੁਣੀਆਂ ਨਾ ਜਾਣੀਆਂ।
بہتر ہے، بیتے وقت دے کھنڈر پھرول نہ،
تیتھوں کتھاواں ساڈیاں، سُنیاں نہ جانیاں۔
ਦਿੱਲੀ ਤਾਂ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਹੈ, ਵਿਛੜੇ ਲਾਹੌਰ ਦੀ,
ਫਿਰ ਕਿਉਂ ਦਿਲਾਂ ਵਿਚ ਨਫ਼ਰਤਾਂ ਖ਼ਸਮਾਂ ਨੂੰ ਖਾਣੀਆਂ।
دِلّی تاں وڈّی بھین ہے، وِچھڑے لاہور دی،
فِر کیوں دِلاں وِچ نفرتاں خصماں نوں کھانیاں۔
ਬਰਬਾਦੀਆਂ ਵਿਚ ਵਟਣਗੇ ਮੀਲਾਂ ਦੇ ਫ਼ਾਸਲੇ,
ਇਸ ਵਕਤ ਵੀ ਜੇ ਸੁਲਝੀਆਂ ਸਾਥੋਂ ਨਾ ਤਾਣੀਆਂ।
بربادیاں وِچ وٹنگے میلاں دے فاصلے،
اِس وقت وی جے سُلجھیاں ساتھوں نہ تانیاں۔
ਉਹ ਕੌਣ ਸੀ, ਜੋ ਸਾਡਿਆਂ ਖੂਹਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਗਿਆ,
ਕਿੱਥੇ ਅਸਾਡੇ ਬੋਹਲ਼ ਨੇ , ਕਿੱਥੇ ਨੇ ਢਾਣੀਆਂ।
اوہ کَون سی، جو ساڈیاں کُھوہاں نوں لَے گیا،
کِتھے اساڈے بوہل نے ، کِتھے نے ڈھانیاں۔
ਜੋ ਪਰਚਮਾਂ ਦੇ ਹੇਠ ਹਨ ਦਿਸਦੇ ਚਬੂਤਰੇ,
ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਦਫ਼ਨ ਹਨ ਚੀਕਾਂ ਨਿਆਣੀਆਂ।
جو پرچماں دے ہیٹھ ہن دِسدے چبوترے،
اُہناں دے ہیٹھاں دفن ہن چیکاں نیانیاں۔
'ਰੌਸ਼ਨ' ਮਨਾਵਾਂ ਜਸ਼ਨ ਮੈਂ, ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਅਜੇ,
ਰੋ ਲੈਣ ਦੇ ਅੱਜ ਰੱਜ ਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਤੂੰ ਹਾਣੀਆਂ।
'روشن' مناواں جشن میں، سنبھو نہیں اجے،
رو لین دے اجّ رجّ کے ، مینوں توں ہانیاں۔
ਸ਼ਾਇਰ : ਗੁਰਦਿਆਲ ਰੌਸ਼ਨ
شاعر:گُردیال روشن
ਸ਼ਾਹਮੁਖੀ ਲਿਪੀਅੰਤਰ: ਅਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੀਤ
شاہ مُکھی لپیآنتر:امرجیت سنگھ جیت
No comments:
Post a Comment